Alternatywy dla kodów kreskowych na etykietach
Kody kreskowe działają od 1974 roku niemal bez zmian, ale ich ograniczenia — konieczność bezpośredniego skanowania, mała pojemność i podatność na uszkodzenia — przestają wystarczać współczesnej logistyce. Artykuł porównuje cztery alternatywy: etykiety RFID, kody QR, inteligentne półki i systemy rozpoznawania obrazu (computer vision), wskazując ich zalety, wady i koszty wdrożenia. Wniosek: najbardziej realną alternatywą dla kodów kreskowych są dziś tagi RFID, a rozwiązania oparte na czujnikach i kamerach pozostają opłacalne głównie dla największych magazynów i centrów logistycznych.
Kody kreskowe to nie jedyny sposób identyfikowania produktów i monitorowania stanów magazynowych. Poznaj technologie etykietowania, które mają potencjał zastąpić tradycyjne etykiety.
Alternatywy dla kodów kreskowych na etykietach
Pierwszy raz kod kreskowy został zeskanowany w 1974 roku. Od tego czasu kody kreskowe stały się standardem w logistyce. Znajdziemy je na produktach w każdym sklepie, a także na listach przewozowych czy magazynowych paletach. Możemy zadać sobie pytanie: skoro kody kreskowe są w użyciu od 50 lat w praktycznie niezmienionej postaci, czy potrzebujemy innych rozwiązań? Tłumaczymy, dlaczego branża logistyczna szuka alternatyw dla kodów kreskowych i co mają do zaoferowania nowe technologie do śledzenia stanów magazynowych. Zanim zdecydujesz się na nową technologię, warto przeczytać o korzyściach z samodzielnego drukowania etykiet.
Wady kodów kreskowych. Dlaczego szukamy alternatyw?
Pomimo powszechnego zastosowania, kody kreskowe nie nadążają za wymaganiami współczesnej logistyki. W największych magazynach i centrach logistycznych ograniczenia technologii kodów kreskowych powodują opóźnienia w pracy i rosnące koszty.
- Wymóg bezpośredniego kontaktu ze skanerem - aby zeskanować kod kreskowy, skaner musi być wycelowany dokładnie na etykietę i mieć do niej bezpośredni dostęp, co komplikuje skanowanie.
- Powolny odczyt - na raz skaner może odczytywać tylko jeden chip, co powoduje przestoje w pracy.
- Podatność na uszkodzenia - nawet drobne rozdarcia etykiety, ścieranie czy rozmycie tuszu sprawiają, że kod kreskowy staje się niezdatny do użytku. Trwałość nadruku na etykietach zależy też od zastosowanej techniki — więcej o druku termotransferowym znajdziesz w osobnym artykule.
- Ograniczona pojemność - kody kreskowe mogą zapisywać jedynie minimalną ilość informacji w porównaniu z innymi technologiami.
Jeśli drukujesz etykiety z kodami na urządzeniu Brother, znajdziesz u nas tonery i tusze do drukarek Brother. Jeśli zastanawiasz się nad sprzętem do druku etykiet logistycznych, sprawdź, jaką drukarkę wybrać do etykiet kurierskich.
Alternatywy dla kodów kreskowych
Etykiety RFID
Etykiety RFID (Radio Frequency Identification) działają za pomocą fal radiowych. Zyskują na popularności w logistyce ze względu na większą wytrzymałość, łatwiejsze skanowanie i możliwość łatwej mechanizacji procesów.
Tag RFID składa się z trzech elementów:
- Układu scalonego - mikroprocesora i pamięci, która przechowuje informacje na temat produktu,
- Anteny - umożliwiającej odbiór sygnału radiowego ze skanera,
- Obudowy - papierowej lub foliowej etykiety lub twardej obudowy z tworzywa sztucznego.
W zależności od budowy tagu i wykorzystanych układów scalonych, tagi RFID mogą mieć pojemność od 64 bity do 8 kilobajtów, i pozwalać na samo odczytywanie zapisanych danych lub odczytywanie i edytowanie danych wielokrotnie. Więcej o samych urządzeniach do zadruku tagów przeczytasz w naszym poradniku o drukarkach RFID i tym, jak je dobrać.
Zalety etykiet RFID
- Skanowanie wielu etykiet naraz: czytnik RFID może odczytywać od 50 do 100 tagów na sekundę.
- Skanowanie z dowolnej strony: czytnik RFID nie musi być skierowany bezpośrednio na etykietę: wystarczy, że etykieta znajdzie się w zasięgu czytnika.
- Większa odporność na uszkodzenia mechaniczne: choć wrażliwe na wilgoć i chemikalia, tagi RFID są bardziej odporne na rozrywanie, ścieranie, zabrudzenia, zapylenie, promienie UV.
- Tańsza rozbudowa infrastruktury: jako że jeden skaner/jeden pracownik może skanować wiele tagów jednocześnie, skalowanie operacji nie wymaga wysokich kosztów.
- Większa pojemność pamięci: tagi RFID mogą zapisać więcej danych niż kody kreskowe.
- Dyskretne znakowanie: tagi RFID mogą być schowane pod powierzchnią etykiety.
Wady etykiet RFID
- Wysokie koszty na start: wprowadzenie technologii RFID jest początkowo droższe niż stosowanie kodów kreskowych.
- Skomplikowane wdrożenie: wprowadzenie do użytku etykiet RFID wymaga przeszkolenia personelu, w odróżnieniu od kodów kreskowych, z którymi pracownicy mieli do czynienia w codziennym życiu od dziecka.
Tagi RFID a kody kreskowe - porównanie
Kody QR
Nazwa kod QR to skrót od Quick Response Code. Wynalezione w 1994 w Japonii, pozwalają zapisywać informacje zarówno w pionie, jak i w poziomie, co pozwala przechowywać znacznie więcej niż w kodzie kreskowym. Oprócz śledzenia towarów, kody QR są także wykorzystywane w kampaniach multimedialnych: mogą służyć do łączenia się z internetem, odesłać na stronę internetową, służyć do automatycznego zapisania danych adresowych w książce. Chcesz przygotować własne oznaczenia produktów? Zobacz, jak samodzielnie wydrukować naklejki i etykiety.
Zalety kodów QR
- Duża pojemność pamięci: tagi QR mogą zapisywać znacznie więcej informacji niż kody kreskowe,
- Odporność na uszkodzenia: kody QR można skanować nawet w przypadku kiedy część kodu jest uszkodzona.
- Możliwość personalizacji: jeśli zachowany jest wysoki kontrast i pusta ramka kody QR mogą mieć różne kolory lub zawierać tekst.
- Kompatybilność ze smartfonami: kody QR mogą być skanowane smartfonem, bez specjalistycznego skanera.
- Możliwość skanowania wielokierunkowego: w odróżnieniu od kodów kreskowych, które muszą być skanowane pionowo, kody QR da się odczytać nawet, jeśli kod lub skaner są obrócone.
Wady kodów QR
- Utrudniony odczyt na zakrzywionych powierzchniach: kod QR powinien być płaski, aby zapewnić łatwy odczyt.
- Szybkość skanowania: większość czytników skanuje kody kreskowe szybciej.
Kody QR a kody kreskowe - porównanie
Technologia inteligentnych półek
Inteligentne półki to nowoczesna technologia śledzenia stanów magazynowych i sklepowych poprzez system czujników zainstalowanych na półkach. Czujniki wykrywają, kiedy przedmiot zostaje zdjęty z półki i monitorują stan towaru w czasie rzeczywistym. System inteligentnych półek to nie jeden mechanizm a połączenie kilku technologii, takich jak tagi RFID, czujniki IoT (Internet of Things) odpowiedzialne za monitorowanie obciążenia półek, ruchu osób, warunków atmosferycznych w magazynie, itd.
Zalety inteligentnych półek
- Automatyzacja śledzenia towaru: system inteligentnych półek skraca czas potrzebny na inwentaryzację, pozwalając pracownikom zająć się innymi zadaniami,
- Zapobieganie brakom na stanie: śledzenie stanów magazynowych na bieżąco pozwala zawczasu zauważyć, których produktów może zabraknąć i zamówić dostawę, zanim zabraknie ich na półkach,
- Sklepy bezobsługowe: zastosowanie inteligentnych półek w połączeniu z kasami bezobsługowymi i czytnikiem przy wyjściu umożliwia prowadzenie punktów bezobsługowej sprzedaży detalicznej, co może zwiększyć dostępność produktów w nocy czy w święta,
- Zdalne zmieniane cen: system inteligentnych półek może być zsynchronizowany z automatycznymi cenówkami, które pozwalają na zdalne wprowadzanie promocji. Do oznaczania produktów i regałów magazynowych przydadzą się taśmy do drukarek etykiet.
Wady inteligentnych półek
- Wysokie koszty wdrożenia - kosztowna instalacja złożonego systemu i szkolenia pracowników,
- Konieczność częstej konserwacji - przegląd i troubleshooting złożonych systemów podwyższa koszty utrzymania,
- Nieufność klientów - w handlu detalicznym system inteligentnych półek może spotkać się z oporem ze strony klientów, powodować obawy związane z prywatnością i nadmiernym śledzenieniem, lub problemy ze zrozumieniem działania systemu, zwłaszcza u starszych ludzi.
Kody kreskowe a system inteligentnych półek - porównanie
System rozpoznawania obrazu
System rozpoznawania obrazu w logistyce, inaczej computer vision (wizja komputerowa) wykorzystuje strategicznie rozmieszczone kamer z zaawansowanymi algorytmami rozpoznawania obrazu, które automatycznie identyfikują jednostki magazynowe (SKU), zliczają towary na stanie i wykrywają nieprawidłowości bez udziału człowieka. Kamery są zainstalowane przy półkach, ale także skierowane na przenośniki taśmowe czy zamontowane na wózkach widłowych. Podobnie jak system inteligentnych półek, technologia wizji komputerowej działa w trybie ciągłym i zbiera informacje w czasie rzeczywistym.
Technologia komputer vision może być wspomagana przez sztuczną inteligencję do np. przewidywania trendów sprzedażowych i formułowania strategii na ich podstawie.
Zalety systemu computer vision
- Skanowanie wielu produktów naraz: w odróżnieniu od tradycyjnych kodów kreskowych, system rozpoznawania obrazu może śledzić stan wielu produktów jednocześnie,
- Śledzenie w czasie rzeczywistym: system rozpoznawania obrazu monitoruje stany magazynowe w czasie rzeczywistym, w odróżnieniu od tradycyjnych etykiet wymagających inwentaryzacji,
- Monitorowanie bezpieczeństwa: oprócz śledzenia towaru system może także wykrywać zagrożenia BHP czy nieautoryzowane wejścia do magazynu.
Wady systemu computer vision
- Wysokie koszty: zarówno wdrożenie, jak i przegląd i konserwacja systemu wizji komputerowej są kosztowne,
- Ograniczona funkcjonalność przy złej widoczności: złe oświetlenie, zapylenie czy warunki pogodowe przy śledzeniu towarów przechowywanych na zewnątrz znacznie ograniczają dokładność pomiarów,
- Zależność od stabilnej łączności internetowej i dostępu do chmury: brak dostępu do sieci unieruchamia system.
Podsumowanie - czy kody kreskowe wyjdą z użytku?
Kody kreskowe to nadal najbardziej rozpowszechniona technologia śledzenia towarów w logistyce i handlu, i choć mają swoje wady, trudno oczekiwać, że zostaną od razu wycofane z użytku. Czytelność kodu zależy w dużej mierze od jakości wydruku — sprawdź tonery do drukarek laserowych HP dostępne w naszym sklepie. Najbardziej obiecującą alternatywą są radiowe etykiety RFID, które rozwiązują wiele problemów z kodami kreskowymi, zapewniając zwiększoną wytrzymałość na uszkodzenia i umożliwiając skanowanie wielu produktów jednocześnie bez konieczności bezpośredniego kontaktu z etykietą. Kody QR, choć wszechstronne, częściej znajdują zastosowanie w reklamie. Technologie takie jak inteligentne półki czy rozpoznawanie optyczne mają ogromny potencjał, ale bardzo wysokie koszty wprowadzenia i utrzymania tych systemów sprawiają, że obecnie są one dostępne tylko dla największych przedsiębiorstw i centrów logistycznych.
Czy etykiety RFID całkowicie zastąpią kody kreskowe?
Nie w najbliższym czasie. Kody kreskowe pozostają najtańszą i najlepiej znaną technologią identyfikacji towarów, a ich wdrożenie nie wymaga szkoleń ani specjalistycznej infrastruktury. RFID jest dziś najbardziej realną alternatywą i coraz częściej uzupełnia kody kreskowe w dużych magazynach, ale najczęściej obie technologie funkcjonują równolegle.
Ile tagów RFID można zeskanować jednocześnie?
Czytnik RFID odczytuje od 50 do 100 tagów na sekundę i nie musi być skierowany bezpośrednio na etykietę — wystarczy, że znajdzie się ona w zasięgu urządzenia. Dla porównania skaner kodów kreskowych odczytuje tylko jedną etykietę na raz i wymaga bezpośredniego dostępu do niej.
Czym różni się kod QR od kodu kreskowego?
Kod kreskowy zapisuje dane tylko w poziomie i pomieści około 20-30 znaków, natomiast kod QR koduje informacje w dwóch wymiarach i może przechowywać nawet tysiące znaków. Kod QR da się też odczytać po częściowym uszkodzeniu, zeskanować zwykłym smartfonem oraz obrócić w dowolnym kierunku — dlatego poza logistyką wykorzystuje się go również w marketingu.
Jak działają inteligentne półki?
Inteligentne półki opierają się na zestawie czujników IoT i tagów RFID, które rejestrują zdjęcie produktu z półki, obciążenie regału czy ruch osób i przekazują dane w czasie rzeczywistym. Pozwala to na bieżąco kontrolować stany magazynowe, zapobiegać brakom towaru, zdalnie zmieniać ceny na elektronicznych cenówkach, a nawet prowadzić sklepy bezobsługowe.
Która technologia identyfikacji towarów jest najtańsza we wdrożeniu?
Najtańsze pozostają klasyczne kody kreskowe i kody QR — wymagają wyłącznie wydruku etykiet oraz prostego czytnika (a w przypadku QR wystarczy smartfon). RFID generuje wyższe koszty początkowe, natomiast inteligentne półki i systemy computer vision są najdroższe zarówno w instalacji, jak i w konserwacji, dlatego opłacają się głównie największym centrom logistycznym.
Copywriterka w redakcji print24.com.pl od 2024 roku. Tworzy przejrzyste poradniki, które pomagają dobrać odpowiednie materiały eksploatacyjne do drukarek, i przybliża czytelnikom nowinki ze świata drukowania. Z wykształcenia magister filologii angielskiej ze specjalnością tłumaczeniową, posługuje się polskim, angielskim i japońskim. Prywatnie — pasjonatka kultury Dalekiego Wschodu, podróży i fotografii.
