Czy filament do druku 3D nadaje się do kontaktu z żywnością?
Nie każdy filament 3D nadaje się do kontaktu z żywnością — materiały takie jak ABS, TPU czy ASA nigdy nie powinny stykać się z jedzeniem, natomiast PLA, PP czy POM są zwykle uznawane za bezpieczne. Nawet przy użyciu dopuszczonych filamentów istnieje ryzyko zanieczyszczenia pozostałościami innych materiałów w drukarce lub toksycznymi katalizatorami z procesu produkcji. Aby bezpiecznie drukować naczynia na żywność, warto stosować osobną końcówkę ze stali nierdzewnej oraz zabezpieczyć wydruk żywicą epoksydową chroniącą przed mikroplastikami.
Czy filament 3D jest przystosowany do kontaktu z jedzeniem? Czy na drukarce 3D można robić miski, talerze kubki, czy pojemniki na żywność? Jak zabezpieczyć druk 3D do kontaktu z żywnością przed zanieczyszczeniem i mikroplastikami? Tłumaczymy.
Czy filament do druku 3D nadaje się do kontaktu z żywnością?
Jednym z najpopularniejszych projektów na drukarki 3D są pojemniki. Prosty kształt pojemnika, praktyczne zastosowanie, duża dostępność gotowych projektów w sieci i możliwość personalizacji sprawiają, że dla wielu amatorów druku 3D będzie to pierwszy wydruk. Może kusić, aby stworzone na drukarce 3D pojemniki, podstawki, miski czy talerze wykorzystać do przechowywania i podawania jedzenia, ale czy to bezpieczne? Dowiedz się, jakie filamenty są dopuszczone do używania z żywnością. Druk 3D otwiera fascynujące możliwości nie tylko w tworzeniu pojemników — dowiedz się więcej o druku 3D z czekolady, który łączy technologię z kulinariami.
Kontakt materiałów drukujących z żywnością to szerokie zagadnienie — przeczytaj także o jadalnym tuszu do drukarek stosowanym w tradycyjnych drukarkach.
Które filamenty mogą wchodzić w kontakt z żywnością?
Pod względem dopuszczenia do kontaktu z żywnością możemy podzielić filamenty do druku 3d na 3 grupy:
- Filamenty 3D, które nigdy nie powinny mieć kontaktu z jedzeniem: ABS, TPU, PC, HIPS, PVA, BVOH, ASA, PMMA
- Filament, który może, ale nie musi być dopuszczony do kontaktu z żywnością jeśli producent spełni właściwe warunki: PETG, Nylon, PEKK, PEEK;
- Filament przeważnie dopuszczony do kontaktu z żywnością: PLA, PP, Acetal (POM), PEI (Ultem).
Nawet jeśli korzystasz z filamentu, który jest uważany za bezpieczny w kontakcie z żywnością, nie zapominaj, że istnieje niebezpieczeństwo skażenia. Zawsze dokładnie sprawdzaj instrukcję obsługi oraz informacje o certyfikacji od producenta, na opakowaniu lub stronie internetowej. Filament tego samego typu od różnych producentów może się różnić pod względem przydatności do kontaktu z jedzeniem ze względu na różne procedury i warunki przy produkcji. Jeśli w procesie produkcji użyte zostaną katalizatory z toksycznych materiałów, śladowe ilości mogą przedostać się do filamentu. Filament PLA, choć produkowany z biosurowców i odpadów z produkcji żywności, jak np. trzciny cukrowej lub kukurydzy, może łatwo zostać zanieczyszczony właśnie przez substancje, używane są, aby wyzwolić duże ilości energii potrzebnej do przetwarzania podstawowego surowca: kwasu mlekowego. W przypadku filamentów PLA+ w tym celu często stosuje się toksyczny ABS!
Do zanieczyszczenia filamentu może dojść także podczas drukowania, dlatego niezwykle ważne jest zachowanie odpowiedniej higieny przy pracy.
Jeśli interesuje Cię rozwój technologii druku przestrzennego, przeczytaj również o rewolucji w druku kolorowym 3D.
Jak zapobiegać zanieczyszczeniu filamentu do kontaktu z żywnością?
Jak dochodzi do zanieczyszczenia filamentu podczas druku w domu? Najczęściej winne są pozostałości z innego rodzaju filamentu, nieprzystosowanego do kontaktu z żywnością, które osiadają wewnątrz urządzenia. Jeśli drukujesz z użyciem filamentu w różnych kolorach, zwróć uwagę na smugi poprzedniego koloru mieszające się z nowym. To samo dzieje się, kiedy zmieniasz materiały w drukarce.
Ze względu na koszt zakupu drukarki 3D, przeciętnemu użytkownikowi trudno będzie przygotować drugie urządzenie, specjalnie do drukowania z filamentem dopuszczonym do kontaktu z żywnością. Co więc można zrobić, aby uchronić się przed zanieczyszczeniem?
Przeznacz do druku filamentem dopuszczonym do kontaktu z jedzeniem osobną końcówkę. Najlepiej, aby ta końcówka wykonana była ze stali nierdzewnej.
To jednak nie wszystko. Jeśli drukujesz pojemniki, kubki, talerze czy miski, które mają mieć kontakt z jedzeniem, warto pokryć je specjalną żywicą epoksydową. Ta żywica tworzy powłokę, która zabezpiecza przed przedostawaniem się do jedzenia drobinek mikroplastików, które są szkodliwe dla zdrowia. Mikroplastiki mogą wytwarzać się zarówno pod wpływem tarcia, jak i wysokiej temperatury, dlatego ważne jest, aby się przed nimi chronić. Bezpieczeństwo materiałów do druku 3D ma kluczowe znaczenie nie tylko przy kontakcie z żywnością, ale również w zastosowaniach druku 3D w medycynie.
Ciekawi Cię, jak daleko zaszła technologia druku przestrzennego? Poznaj możliwości największych drukarek 3D na świecie.
Czy PLA jest bezpieczny do kontaktu z żywnością?
PLA jest przeważnie dopuszczony do kontaktu z żywnością, ponieważ produkowany jest z biosurowców takich jak kukurydza czy trzcina cukrowa. Należy jednak zawsze sprawdzać certyfikację konkretnego producenta, ponieważ w procesie produkcji mogą zostać użyte toksyczne katalizatory, a w przypadku filamentów PLA+ często dodawany jest szkodliwy ABS.
Dlaczego filament ABS nie nadaje się do kontaktu z jedzeniem?
ABS zawiera substancje chemiczne, które mogą migrować do żywności i są potencjalnie szkodliwe dla zdrowia. Z tego powodu ABS należy do grupy filamentów, które nigdy nie powinny mieć kontaktu z jedzeniem, niezależnie od producenta czy warunków druku.
Jak zabezpieczyć wydruk 3D przed mikroplastikami?
Najskuteczniejszą metodą jest pokrycie wydruku specjalną żywicą epoksydową, która tworzy ochronną powłokę zapobiegającą przedostawaniu się drobinek mikroplastików do żywności. Mikroplastiki mogą powstawać zarówno pod wpływem tarcia, jak i wysokiej temperatury, dlatego dodatkowa warstwa ochronna jest kluczowa.
Czy mogę drukować naczynia na jednej drukarce 3D z innymi projektami?
Tak, ale musisz zachować szczególną ostrożność. Pozostałości z innych filamentów (np. ABS) mogą zanieczyszczać bezpieczne materiały. Najlepszym rozwiązaniem jest przeznaczenie osobnej końcówki ze stali nierdzewnej wyłącznie do druku filamentem dopuszczonym do kontaktu z żywnością.
Czy filament PETG jest bezpieczny do kontaktu z żywnością?
PETG należy do grupy filamentów warunkowo dopuszczonych do kontaktu z żywnością. Oznacza to, że jego bezpieczeństwo zależy od konkretnego producenta i spełnienia odpowiednich norm. Przed użyciem PETG do druku naczyń czy pojemników na żywność zawsze sprawdzaj informacje o certyfikacji na opakowaniu lub stronie producenta.
Copywriterka w redakcji print24.com.pl od 2024 roku. Tworzy przejrzyste poradniki, które pomagają dobrać odpowiednie materiały eksploatacyjne do drukarek, i przybliża czytelnikom nowinki ze świata drukowania. Z wykształcenia magister filologii angielskiej ze specjalnością tłumaczeniową, posługuje się polskim, angielskim i japońskim. Prywatnie — pasjonatka kultury Dalekiego Wschodu, podróży i fotografii.