Fleksografia w przemysłowym druku etykiet i opakowań
Fleksografia to rotacyjna technika druku, w której obraz przenoszony jest z elastycznych płyt fotopolimerowych na substrat — od papieru i tektury po folie metaliczne — z prędkością 50–150 m/min. Dzięki niskiemu kosztowi jednostkowemu przy dużych nakładach oraz wykończeniu i przycinaniu w jednym procesie jest to dziś standard w druku opakowań i etykiet dla produkcji masowej, choć wymaga wykonania płyt, co podnosi koszty małych zleceń i wyklucza personalizację. Odpowiedzią na te ograniczenia są prasy hybrydowe, łączące flekso z drukiem cyfrowym inkjet — zapewniają personalizację i wysoką rozdzielczość tam, gdzie jest potrzebna, a jednolite plamy koloru i wykończenia realizują tanio metodą fleksograficzną.
Fleksografia - na czym polega?
Fleksografia to technika druku polegająca na przenoszeniu obrazu z elastycznych, polimerowych płyt na substracie. Ten mechanizm można porównać do odciskania stempla na papierze. Choć działa na prostej zasadzie, proces flekso jest wysoce zmechanizowany i zoptymalizowany, co pozwala osiągnąć prędkości od 50 do 150 metrów na minutę i precyzję w skali mikronów. Jeśli chcesz najpierw poznać podstawy druku fleksograficznego, zacznij od naszego wprowadzającego wpisu na ten temat.
Kluczowe elementy wykorzystywane w druku fleksograficznym
- substrat - podawany w formie długich roli papier, syntetyczny arkusz lub folia, na którym drukowany jest obraz
- wałek rastrowy (aniloks) - ceramiczny wałek nanoszący farbę na płyty. Wykonany ze stali lub aluminium pokrytego warstwą ceramiki, wałek rastrowy jest pokryty otworami grawerowanymi za pomocą lasera. Rozmiar i rozmieszczenie otworów jest dokładnie kalibrowane, co pozwala precyzyjnie kontrolować ilość pobieranej przez wałek farby.
- płyty fotopolimerowe - płyty z elastycznego polimeru z warstwą wrażliwą na działanie promieni UV.
- cylinder formowy - cylinder, do którego przymocowywana jest płyta fotopolimerowa.
- cylinder dociskowy - dociska materiał substratu do płyt zamocowanych na cylindrze formowym, umożliwiając druk.
Proces druku flekso - Jak przebiega druk fleksograficzny?
- Wytwarzanie płyty - wiązka lasera tworzy trójwymiarowy relief na powierzchni płyty fotopolimerowej.
- Mocowanie płyty - elastyczna płyta są mocowana na cylindrze formowym przy użyciu zaawansowanych sensorów, aby wykluczyć przesunięcia i błędy,
- Pobieranie farby - aniloks - wałek o powierzchni pokrytej otworami pobiera farbę ze zbiornika, a nadmiar farby jest zdejmowany za pomocą rakli.
- Nanoszenie farby na płytę - wałek wchodzi w kontakt z płytą, pokrywając wypukłe części farbą.
- Przenoszenie obrazu na substrat - rola papieru lub syntetycznego materiału przesuwa się między cylindrami, co powoduje odciskanie się obrazu.
- Suszenie lub utwardzanie - nałożona farba jest suszona za pomocą gorącego powietrza lub promieniowania UV.
- Przechodzenie przez kolejne stacje koloryzujące - jeśli wydruk jest wielokolorowy, dla każdego z kolorów CMYK stosuje się osobne płyty. Powtarzają się kroki pobierania farby, nanoszenia farby na płytę i odciskania obrazu na papierze.
- Wykończenia - zadrukowana rola papieru przechodzi bezpośrednio do stacji wykończeń -jest laminowana lub nakładany jest lakier, wydruk jest przycinany. O tym, jakie efekty dają poszczególne rodzaje lakierowania druku i ich zastosowania, pisaliśmy szerzej w odrębnym poradniku.
Zalety i wady fleksografii w druku etykiet
Druk fleksograficzny świetnie sprawdza się w druku opakowań i etykiet dla produkcji masowej, np. na napoje czy artykuły spożywcze. Fleksografia daje dużą swobodę w wyborze materiałów, gdyż pozwala drukować zarówno na powierzchniach porowatych jak i nieporowatych. Choć tradycyjnie fleksografia oferowała gorszą rozdzielczość niż np. druk cyfrowy, metody Flexo HD pozwalają na druk do 4,000 dpi. Jeśli zastanawiasz się, jaka rozdzielczość DPI jest potrzebna w druku, sprawdź nasze wyjaśnienie tego parametru. Z drugiej strony wysoka mechanizacja oznacza, że fleksografia nie jest opłacalna dla małych nakładów i oferuje ograniczone możliwości personalizacji. Przy krótkich, kraftowych nakładach lepszym rozwiązaniem bywa samodzielny druk etykiet dla małych serii. To oznacza, że ta metoda nie nadaje się do drukowania opakowań i etykiet do produktów kraftowych, ręcznie robionych na lokalny rynek. Do krótkich serii etykiet w domu lub małej firmie przydadzą się tusze do drukarek Canon w wersji oryginalnej i zamiennej.
Więcej o mocnych i słabych stronach druku cyfrowego, który we prasach hybrydowych uzupełnia flekso, przeczytasz w osobnym poradniku.
Fleksografia w druku etykiet - zalety
- Możliwość druku na niemal każdej powierzchni, także na, które nie nadają się do druku offsetowego lub cyfrowego inkjet, takich jak tektura, śliski, gładki papier czy, metaliczne folie.
- Średnie koszty druku na opakowanie lub etykietę znacznie spadają przy dużych nakładach.
- Druk, wykończenie i przycinanie w tym samym procesie.
Fleksografia w druku etykiet - wady
- Wysoka cena przy małych nakładach druku - konieczność wykonania płyt transferowych zwiększa koszty.
- Brak możliwości personalizacji poszczególnych etykiet - cały nakład drukowany jest przy użyciu tych samych płyt polimerowych.
Fleksografia i nie tylko - druk hybrydowy na etykietach
Ważnym trendem w druku etykiet jest druk hybrydowy. Nowoczesne prasy łączą druk cyfrowy z drukiem fleksograficznym w jednym procesie, co pozwala znacznie ograniczyć koszty, dając przy tym nowe możliwości w designie. Inkjet jest wykorzystywany do wydrukowania elementów grafiki wymagających drobnych szczegółów lub wysokiej rozdzielczości, pozwala też na personalizację partii lub konkretnych etykiet, co nie byłoby możliwe we fleksografii. Jeśli etykiety drukujesz cyfrowo na własnym sprzęcie, sprawdź tusze do drukarek atramentowych Epson dostępne w naszym sklepie. Natomiast druk flekso sprawdza się do pokrywania dużych powierzchni jednolitymi plamami koloru, co w druku cyfrowym byłoby zbyt kosztowne, i umożliwia wykończenia niedostępne w druku cyfrowym. Na każdym etapie druku wykorzystywana jest technologia najlepiej dopasowana do danego procesu.
Dlaczego druk hybrid flexo sprawdza się na etykietach?
- Szybszy i dokładniejszy druk: druk cyfrowy i flekso na jednej prasie oznacza krótszy czas realizacji druku i mniej błędów, które mogłyby powstać przy przenoszeniu z jednej prasy na drugą,
- Optymalizacja kosztów: jeden proces oznacza niższe koszty przygotowania, a każda technika druku wykorzystywana jest w najbardziej opłacalny sposób.
- Łączenie zalet flekso i druku cyfrowego przy eliminowaniu wad: techniki druku uzupełniają się, dając m.n możliwość personalizacji w druku na duże nakłady i na różnych rodzajach podłoża, oraz umożliwiając wykończenia niedostępne w druku inkjet. Sprawdź także tusze do drukarek HP, jeśli chcesz testować projekty etykiet przed zleceniem dużego nakładu.
Czym różni się fleksografia od druku offsetowego i cyfrowego?
Fleksografia przenosi obraz z elastycznych, wypukłych płyt fotopolimerowych, przez co przypomina odciskanie stempla i radzi sobie z podłożami niedostępnymi dla offsetu czy inkjetu — tekturą, gładkim, śliskim papierem oraz foliami metalicznymi. Offset korzysta ze sztywnych form i wymaga bardziej wymagających podłoży, a druk cyfrowy nie potrzebuje form drukowych, dzięki czemu opłaca się przy krótkich, personalizowanych seriach. Warto też sprawdzić, czym różni się druk offsetowy i jakie podłoża oraz nakłady mu odpowiadają.
Jaką rolę pełni wałek rastrowy (aniloks) w druku flekso?
Aniloks to stalowy lub aluminiowy wałek pokryty warstwą ceramiki z otworami grawerowanymi laserowo. Pobiera farbę ze zbiornika (nadmiar zdejmuje rakla) i nanosi ją na wypukłe elementy płyty. Rozmiar i rozmieszczenie komórek są precyzyjnie kalibrowane, co pozwala dokładnie kontrolować ilość farby przenoszonej na substrat.
Przy jakim nakładzie fleksografia staje się opłacalna?
Fleksografia wymaga wykonania płyt fotopolimerowych — osobnych dla każdego koloru CMYK — więc koszty startowe są wysokie. Średni koszt jednej etykiety czy opakowania znacząco spada dopiero przy dużych nakładach, dlatego metoda ta jest standardem w produkcji masowej, np. etykiet na napoje i artykuły spożywcze, a nie w krótkich seriach produktów kraftowych.
Czy druk fleksograficzny pozwala na personalizację etykiet?
Nie — cały nakład drukowany jest z tych samych płyt polimerowych, więc każda etykieta jest identyczna. Personalizację partii lub pojedynczych etykiet umożliwia dopiero połączenie flekso z drukiem cyfrowym inkjet w prasie hybrydowej.
Jaką rozdzielczość i prędkość osiąga druk flekso?
Nowoczesne maszyny fleksograficzne pracują z prędkością od 50 do 150 metrów na minutę, zachowując precyzję w skali mikronów. Technologie z rodziny Flexo HD pozwalają uzyskać wydruki o rozdzielczości do 4 000 dpi, co znacznie zmniejszyło dawną przewagę jakościową druku cyfrowego.
Copywriterka w redakcji print24.com.pl od 2024 roku. Tworzy przejrzyste poradniki, które pomagają dobrać odpowiednie materiały eksploatacyjne do drukarek, i przybliża czytelnikom nowinki ze świata drukowania. Z wykształcenia magister filologii angielskiej ze specjalnością tłumaczeniową, posługuje się polskim, angielskim i japońskim. Prywatnie — pasjonatka kultury Dalekiego Wschodu, podróży i fotografii.