Jak odbywa się drukowanie reprodukcji sztuki?

Jak drukowane są reprodukcje, które mają wartość na rynku sztuki? Zanim wydruk opuści drukarkę, niezbędny jest szereg przygotowań. Przybliżamy proces tworzenia cyfrowych druków jakości archiwalnej, znanych popularnie pod nazwą giclée.

Jak odbywa się drukowanie reprodukcji sztuki?

Aby wydrukować reprodukcję sztuki nie wystarczy przesłać obrazu do zwykłej drukarki inkjet. Reprodukcje jakości archiwalnej mają w założeniu być najbliższym do oryginału przedstawieniem dzieła sztuki. Za ich wartość odpowiada specyficzna metoda druku, rygorystyczny dobór materiałów, zarówno papieru jak i tuszów, oraz zachowanie najwyższych standardów na każdym kroku przygotowania. Dowiedz się, jak drukowane są reprodukcje sztuki, które znajdziemy w galeriach, instytucjach publicznych i w prywatnych kolekcjach miłośników sztuki.

Proces wykonywania drukowanej reprodukcji sztuki

Drukowanie reprodukcji archiwalnej jakości to wielostopniowy proces. Wymaga nie tylko odpowiedniego sprzętu - w tym odpowiedniego komputera, a zwłaszcza monitora zdolnego wyświetlić cyfrową reprodukcję ze szczegółami i w pełnej, ale także doświadczonego fachowca. Potrzebny jest szeroki zakres wiedzy na temat gamy tuszów pigmentowych i papierów dostępnych na rynku, znajomość technologii stosowanych przy druku reprodukcji. Nieodzowne jest także doświadczenie w wykonywaniu druków i wprawne oko, które pozwala ocenić dokładność odwzorowania barw na wydruku testowym, zakres potrzebnych korekt w zakresie kolorów i dobrać odpowiednie materiały do danego obrazu.

Skanowanie w wysokiej rozdzielczości

Proces tworzenia reprodukcji rozpoczyna się od zdigitalizowania dzieła sztuki. Można to zrobić za pomocą skanera lub wysokiej jakości aparatu fotograficznego. Kluczowe jest aby uzyskać skan lub fotografię o jak najwyższej rozdzielczości. Im większa rozdzielczość, tym dokładniejsza będzie reprodukcja.

Korekcja kolorów i wydruki testowe

Skan lub zdjęcie reprodukcji należy przygotować do druku. Nawet jeśli rozdzielczość pliku cyfrowego jest bardzo wysoka, kolory najprawdopodobniej nie będą odwzorowane w 100%. Proces korekty ma na celu dopasowanie kolorów tak, aby zgadzały się z oryginałem przez wykonywanie wydruków testowych. Ze względu na bardzo szeroki gamut drukarek do giclée, pliki do druku reprodukcji nie muszą być konwertowane na skalę CMYK. Wręcz przeciwnie, użycie skali CMYK będzie skutkować utratą kolorów.

Wybór podłoża: papier lub płótno

W druku archiwalnym pigmentowym ogromne znaczenie ma także papier. Nie wystarczy wybrać papieru o wysokiej gramaturze, tak jak w przypadku zwyczajnych druków. Podłoże do druku archiwalnego wybierane jest pod kątem jak najdokładniejszego odwzorowania barw i kolorów - co dla różnych obrazów może wymagać różnych rodzajów papieru - oraz wytrzymałości przez długi okres czasu, na co składa się nie tylko zachowanie odporność na niszczenie, ale także żółknięcie. Przy wyborze faktury i finiszu nie można kierować się jedynie osobistym gustem, gdyż każda z cech papieru wpływa na jego zachowanie w druku.

Normy dla papieru archiwalnego

Międzynarodowe standardy dla papieru archiwalnego określa norma ISO 11108.
Wybiera się najwyższej jakości bezkwasowy papier bez sztucznych wybielaczy i bez zawartości ligniny, która mogłaby powodować żółknięcie.
Papier powinien być wystarczająco gruby, aby przyjąć dużą gęstość tuszu do uzyskania głębokich kolorów bez zniekształceń. Jego wytrzymałość powinna umożliwiać na przynajmniej 100 lat przechowywania. Najczęściej do druku archiwalnego stosuje się papier złożony ze 100% bawełny, jednak istnieją zamienniki, zarówno syntetyczne: włókna alfa (α)-celulozowe, jak i organiczne, takie jak papier z włókien bambusa, konopii, lnu, czy morwy.

Finisz i faktura

Nie każde dzieło sztuki nadaje się do reprodukowania w druku na tym samym podłożu. Faktura i finish papieru mają wpływ na to, jak zostaną odwzorowane barwy i szczegóły. Na przykład,tusze bardziej rozlewają się po papierze matowym, co może powodować rozmazywanie się drobnych szczegółów, dlatego do reprodukcji prac bogatych w szczegóły lepiej nadaje się papier z połyskiem. Jeśli nie masz pewności, jaki papier będzie najbardziej odpowiadał Twojemu wydrukowi, zanim zamówisz arkusze na cały planowany nakład, przygotuj kilka próbek.

Jeśli faktura obrazu jest ważnym elementem, odtworzenie go na płaskiej powierzchni papieru pozbawi obraz głębi. Przykładem mogą grube pociągnięcia gęstą, olejną farbą, które dają złudzenie trójwymiarowości, ruchu i rozmachu. Dla takich obrazów bardziej odpowiedni jest druk na płótnie.

Rozmiary

Liczy się także rozmiar dzieła. Jeśli oryginalny obraz jest bardzo duży, pełen drobnych szczegółów, znaczne zmniejszenie go do reprodukcji może odebrać mu część walorów artystycznych. Podobnie jest z niewielkimi dziełami, które nawet po odpowiednim przeskalowaniu na duży format nie będą wywierać tego samego wrażenia.

Drukowanie reprodukcji - technika giclée

Druki giclée to inaczej archiwalne cyfrowe wydruki pigmentowe. Technikę giclée zapoczątkował fotograf i muzyk Graham Nash, modyfikując komercyjną drukarkę inkjet.
Obecnie druki archiwalne wykonuje się specjalistycznymi drukarkami, które wykorzystują 8-12 tuszy pigmentowych w kolorach takich jak pomarańcz czy zielony. Także tusze pigmentowe do druku reprodukcji muszą być niezwykle wytrzymałe, pozwalające na przechowywanie nawet przez setki lat.

Podpisywanie, numerowanie, nadanie certyfikatu autentyczności

Najczęściej reprodukcje dzieł sztuki są drukowane w limitowanych nakładach, co pozwala na uzyskanie wyższej ceny na rynku i tworzy wrażenie luksusu. Każda reprodukcja jest oznaczona indywidualnym numerem: im mniejszy numer, tym wyższej ceny za reprodukcję możemy się spodziewać. Twórca może także opatrzyć reprodukcję certyfikatem autentyczności z osobistym podpisem.

Pakowanie do wysyłki

Tusz pigmentowy powinien wysychać przez co najmniej 24 godziny, zanim wydrukowana reprodukcja będzie gotowa do wysyłki. Aby zabezpieczyć reprodukcje przed zniszczeniem, wydruki archiwalne są pakowane w sztywne tuby lub wzmacniane od tyłu tekturą i pakowane w koszulki przed wysłaniem na płasko.

Czy można tworzyć printy swoich prac własnoręcznie?

Tak, wielu mniej znanych artystów wykonuje printy swoich obrazów na własną rękę. Wymaga to jednak sporej inwestycji w sprzęt, papier i materiały do pakowania. Na rynku dostępne są drukarki do druku pigmentowego w rozmiarze na biurko, które kosztują ok. 2-3 tysięcy złotych, lub więcej. Nie jest to jednak jedyny wydatek. Jeśli chcesz samodzielnie tworzyć printy, przygotuj się na to, że zanim dobierzesz odpowiedni papier i opanujesz korektę kolorów, zmarnujesz część materiałów. Drukarki pigmentowe często wykonują czyszczenie głowic, co także skutkuje wysokim zużyciem tuszu. Skorzystanie z usług drukarni może uprościć proces, ale oznacza opłaty i oczekiwanie na wysyłkę. Dokładnie przeprowadź research, zwłaszcza jeśli nie masz doświadczenia w branży: sam termin giclée nie zapewnia jakości, nie trzeba też certyfikacji, aby się nim posługiwać.

Ewa Ichniowska

Autorka treści eksperckich | Poradniki i recenzje

Copywriterka w redakcji print24.com.pl od 2024 roku. Tworzy przejrzyste poradniki, które pomagają dobrać odpowiednie materiały eksploatacyjne do drukarek, i przybliża czytelnikom nowinki ze świata drukowania. Z wykształcenia magister filologii angielskiej ze specjalnością tłumaczeniową, posługuje się polskim, angielskim i japońskim. Prywatnie — pasjonatka kultury Dalekiego Wschodu, podróży i fotografii.