Zielona certyfikacja Greenguard dla drukarek 3D - o czym dokładnie świadczy?
- Certyfikat Greenguard dla drukarek 3D - wymagania
- Czym są związki VOC? Lotne związki organiczne przy drukowaniu 3D
- Negatywny wpływ lotnych związków organicznych na zdrowie
- Od czego zależą szkodliwe emisje przy druku 3D?
- Jakie drukarki 3D na biurko mają ekologiczny certyfikat Greenguard?
- Czy ekologiczna drukarka 3D dalej wydziela emisje? Bezpieczne drukowanie na drukarce 3D
Druk 3D uwalnia lotne związki organiczne (LZO/VOC), które w zamkniętych pomieszczeniach mogą osiągać stężenia nawet kilkaset razy wyższe niż na zewnątrz i podrażniać drogi oddechowe czy wywoływać bóle głowy. Certyfikat UL 2904 GREENGUARD potwierdza, że konkretna drukarka w połączeniu z konkretnym filamentem spełnia normy niskiej emisji — obecnie mają go m.in. wybrane modele Bambu Lab, Prusa Research, Stratasys i Ugee. Certyfikat nie oznacza jednak zerowej emisji: nadal kluczowe są dobra wentylacja, właściwy dobór filamentu oraz drukarka z zamkniętą komorą i filtracją.
Drukarki 3D coraz częściej pojawiają się w domach, a także w szkołach czy bibliotekach. Przy wyborze drukarki, która znajdzie się w domowym warsztacie, sali lekcyjnej czy bibliotecznej, gdzie bliski kontakt z urządzeniem mogą mieć osoby bez dostatecznego przeszkolenia, a warunki bezpieczeństwa mogą odbiegać od profesjonalnego warsztatu, ważnym kryterium wyboru jest niski poziom emisji. Jak wybrać drukarkę 3D, która nie wywiera negatywnego wpływu na jakość powietrza i zdrowie użytkowników? Godnym zaufania wyznacznikiem ekologiczności drukarki jest certyfikat Greenguard, coraz częściej przyznawany drukarkom biurkowym. Jeśli dopiero planujesz zakup urządzenia, pomocny będzie nasz poradnik omawiający wybór drukarki 3D do domowego warsztatu.
Certyfikat Greenguard dla drukarek 3D - wymagania
UL 2904 Greenguard to ekologiczny certyfikat dla drukarek 3D poświadczający, że dana drukarka przy drukowaniu z określonym filamentem spełnia normy niskich emisji lotnych związków organicznych zgodnie ze standardem ANSI/CAN/UL 2904, „Standardowa metoda badania i oceny emisji cząstek stałych i substancji chemicznych z drukarek 3D”.
Warto pamiętać, że uzyskanie certyfikatu Greenguard jest płatne. To, że dana drukarka nie posiada certyfikatu nie musi oznaczać, że urządzenie ma wysoki poziom emisji - a to, że producent nie wystąpił o certyfikat. To, że dana drukarka ma certyfikat Greenguard nie oznacza też, że to urządzenie ma najniższy możliwy poziom emisji na rynku, a jedynie że podczas testów w kontrolowanych warunkach poziom emisji nie przekroczył normy. Greenguard to nie jedyne ekologiczne oznaczenie na rynku — sprawdź także, co oznaczają certyfikaty Energy Star, Blue Angel i Nordic Swan.
Czym są związki VOC? Lotne związki organiczne przy drukowaniu 3D
VOC (Volatile organic compounds) to po polsku lotne związki organiczne (LZO). Ta grupa związków, które mogą mieć pochodzenie naturalne (BLZO - biogenne lotne związki organiczne) lub antropogeniczne - czyli wytwarzane przez człowieka.
Antropogeniczne lotne związki organiczne są wytwarzane między innymi przy produkcji i wykorzystywaniu paliw kopalnych, rozpuszczalników, klejów, farb i zmywaczy. LZO powstają także przy druku 3D, kiedy pod wpływem ciepła drukarka roztapia filament lub wypala żywicę. Niektóre filamenty, takie jak ABS, wytwarzają więcej drażniących emisji niż inne wkłady i powinny być stosowane jedynie w drukarkach z zamkniętą komorą i systemem filtracji dla bezpieczeństwa użytkownika - więcej o rodzajach filamentu oraz ich zastosowaniach dowiesz się na naszym blogu. O tym, jak dobrać typ filamentu do projektu, piszemy szerzej w osobnym poradniku. Jeśli mimo wyższej emisyjności potrzebujesz wytrzymałego tworzywa, zobacz filamenty ABS i ASA przeznaczone do drukarek z zamkniętą komorą.
Natężenie LZO może być od 2 do 1000 razy wyższe w pomieszczeniach niż na zewnątrz, dlatego ograniczenie emisji przy druku 3D jest szczególnie ważne.
Negatywny wpływ lotnych związków organicznych na zdrowie
Nawet krótkotrwałe wystawienie na działanie LZO jest szkodliwe dla zdrowia i powoduje dyskomfort i oraz możliwe nasilenie objawów istniejących schorzeń, takich jak astma. Długotrwały kontakt lub przyjęcie bardzo dużej dawki lotnych związków organicznych grozi poważnymi schorzeniami i uszkodzeniem organów.
Krótkotrwałe objawy narażenia na działanie LZO
- Podrażnienie oczu i dróg oddechowych: Pieczenie oczu, drapanie w gardle, zatkany nos.
- Objawy neurologiczne: Bóle i zawroty głowy, zmęczenie i zaburzenia koordynacji ruchowej.
- Dolegliwości układu trawiennego: Nudności i wymioty.
Długotrwałe objawy narażenia na działanie LOZ
- Uszkodzenia wątroby, nerek i układu nerwowego,
- Nowotwory,
- Zaburzenia poznawcze.
Od czego zależą szkodliwe emisje przy druku 3D?
Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tą technologią, warto najpierw poznać podstawy działania druku 3D. Poziom emisji przy druku 3D zależy zarówno od polimerów, pigmentów i innych dodatków w użytym filamencie lub żywicy, jak i konstrukcji drukarki, temperatury głowicy drukującej, przepływu powietrza przez maszynę, szczelności obudowy i oraz systemu filtracji. Dlatego certyfikat UL 2904 Greenguard jest najczęściej przydzielany na konkretną drukarkę i filament razem. W naszym sklepie znajdziesz filamenty do drukarek 3D w wielu wariantach materiałowych i kolorystycznych.
Jakie drukarki 3D na biurko mają ekologiczny certyfikat Greenguard?
Obecnie drukarek 3D na biurko z certyfikatem Greenguard jest nadal niewiele. Na rynku znajdziemy certyfikowane urządzenia gigantów takich jak Bambu Lab, Prusa i Stratasys, ale także urządzenie od chińskiego producenta tabletów do rysowania, Ugee, która niedawno dodała do swojej oferty pierwszą drukarkę 3D.
Czy ekologiczna drukarka 3D dalej wydziela emisje? Bezpieczne drukowanie na drukarce 3D
Nawet jeśli nasza drukarka 3D posiada certyfikat UL 2904 GREENGUARD, nie należy zapominać o zasadach BHP w miejscu pracy z urządzeniem. Ekologiczna certyfikacja dla drukarek 3D oznacza, że drukarka wytwarza niewielką ilość emisji, a nie że nie wytwarza emisji w ogóle.
Podstawy bezpiecznego drukowania 3D:
- Dobra wentylacja w miejscu pracy,
- Ustawienie drukarki w miejscu z dobrym przepływem powietrza,
- Wybór filamentu pod kątem niskich emisji,
- Korzystanie z drukarki z zamkniętą komorą i systemem filtracji,
- Ograniczanie czasu spędzanego w pobliżu pracującej drukarki.
Nawet jeśli Twoja drukarka lub filament nie mają certyfikatu, możesz drukować bezpiecznie. Pamiętaj o stworzeniu dobrego przepływu powietrza, a w razie potrzeby stosuj ekwipunek ochronny. Pamiętaj że zamknięta komora nie gwarantuje niskich emisji, ale pomaga je ograniczyć. Jeśli zależy Ci na materiale o niższej emisyjności, sprawdź filamenty PLA o niskiej emisji. O tym, jak bezpiecznie ustawić i uruchomić urządzenie, przeczytasz w przewodniku opisującym prawidłowe przygotowanie drukarki 3D do pracy.
Co dokładnie potwierdza certyfikat UL 2904 GREENGUARD dla drukarki 3D?
Certyfikat potwierdza, że dana drukarka 3D, pracując z określonym filamentem, spełnia normy niskiej emisji cząstek stałych i lotnych związków organicznych według standardu ANSI/CAN/UL 2904. Badanie odbywa się w kontrolowanych warunkach, a certyfikat przyznawany jest najczęściej na konkretną kombinację drukarki i filamentu — nie na całą markę.
Czy drukarka bez certyfikatu Greenguard jest niebezpieczna?
Nie musi być. Uzyskanie certyfikatu jest płatne, więc brak oznaczenia najczęściej znaczy tylko tyle, że producent nie wystąpił o badanie. Na drukarce bez certyfikatu można drukować bezpiecznie, jeśli zapewnisz dobrą wentylację, właściwy przepływ powietrza i w razie potrzeby zastosujesz środki ochrony osobistej.
Jakie drukarki 3D na biurko mają certyfikat Greenguard?
Certyfikowane modele to m.in. Bambu Lab A1, A2L, X2D, H2D i P2S, Prusa MK4 oraz MK4S, urządzenia Stratasys F170, F370, F190CR i F370CR, a także Ugee Funbox. Certyfikacja obowiązuje w połączeniu z konkretnymi, oryginalnymi filamentami producenta.
Które filamenty emitują najwięcej lotnych związków organicznych?
Do bardziej emisyjnych materiałów należy ABS, a także pokrewne tworzywa drukowane w wysokich temperaturach. Powinny być używane wyłącznie w drukarkach z zamkniętą komorą i systemem filtracji. Zdecydowanie niższą emisję wykazują PLA i PETG — dlatego właśnie te materiały najczęściej pojawiają się w certyfikowanych kombinacjach.
Czy drukarkę 3D można postawić w pokoju dziecka lub sali lekcyjnej?
Tylko przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa: dobra wentylacja pomieszczenia, drukarka z zamkniętą komorą i filtracją, niskoemisyjny filament oraz ograniczenie czasu przebywania w pobliżu pracującego urządzenia. Nawet certyfikowana drukarka nie jest całkowicie bezemisyjna — stężenie LZO w pomieszczeniach może być od 2 do 1000 razy wyższe niż na zewnątrz.
Copywriterka w redakcji print24.com.pl od 2024 roku. Tworzy przejrzyste poradniki, które pomagają dobrać odpowiednie materiały eksploatacyjne do drukarek, i przybliża czytelnikom nowinki ze świata drukowania. Z wykształcenia magister filologii angielskiej ze specjalnością tłumaczeniową, posługuje się polskim, angielskim i japońskim. Prywatnie — pasjonatka kultury Dalekiego Wschodu, podróży i fotografii.